Hip Hop – Sneaker İlişkisi

Her geçen gün hem kitle olarak hem ekonomik olarak büyüyen bu iki kültür, birçok kez kesişti ve aslında birbirleriyle iç içe olduğunu anlamış oldu. Hip hop sanatçılarının gösteriş için ayakkabılarını öne sürmeleriyle birlikte fanları da onlarla birlikte ayakkabılara yöneliyor ve belli ayakkabılara ilgi gösteriyorlardı. Sneaker markaları da bu durumdan memnun kaldıkları için sanatçılarla anlaşmalar yaparak ortak projeler üretmeye başladılar ve böyle bu iki kültür gelişimini beraber devam ettirmiş oldu.

Sneaker’ın Hip Hop Kültürüne girişi

Sneaker’ların hip hop ile ilk girişi 60’ların sonuna dayanıyor diyebiliriz. 1968 Olimpiyatlarında Texas’lı Tommie Smith 200 metre yarışında 20 saniyenin altına inerek birinci olmuş ve elinde Puma Suede ayakkabılarıyla podyuma çıkmış ve siyah eldiven giydikleri ellerini ABD ulusal marşı sırasında havaya kaldırarak olimpiyat tarihinin en etkili protestosuna imza atmışlardı. Bu olayların ardından ayakkabı, 70ler ve 80lerde, kalın sert plastik tabanı ve yumuşak üst kısmıyla birlikte Bronx sokaklarında B-Boy’lar arasında ünlendi.

Hip Hop ve Sneaker’ın Tanışması

80’lerden önce insanlar sneaker’ların sadece lüks olarak görüyorlardı. Tabii o zamanlar Kanye West’in imza ayakkabı serisi Yeezy veya Air Force 1 gibi ayakkabılar yoktu. 1984 draftında Michael Jordan 3. sıradan seçildi. Daha ilk sezonundan Michael Jordan Amerika’da ve Dünya’da ses getirdi ve daha ilk yılından nerdeyse hiçbir sporcunun sahip olmadığı kendi imza ayakkabısını yaptı. İnsanlar Air Jordan 1’i çok sevdi ve anında hepsi satıldı.

Ardından o zamanların genç rapçisi LL Cool J, çıkış albümü Radio’nun fotoğraf çekimlerinde NBA’in yasakladığı ayakkabı olan Air Jordan 1 “Bred” giydi. Bunu gören hayranları bu ayakkabıları alabilmek için adeta mağazaları yağmaladılar. Ayakkabıyı alanlar bunu herkeste olduğu için veya havalı gözükmek için değil bu müziği ve kültürü sevdikleri için almışlardı, daha doğrusu bu kültürü yaratmak için. Ardından 80’lerin ortalarında, Run D.M.C.’nin ünü dünyada giderek artıyordu. Adidas eşofmanları ve ayakkabılarıyla hem rap yapıyorlar hem de breakdance yapıyorlardı. Zamanında marketing sorumlusu olan Angelo Anastasio, bu grubun popülaritesinin ve etkisinin farkında değildi, ta ki Run D.M.C.’nin Madison Square Garden konserine katılana kadar. Grup, hit şarkıları olan “My Adidas” ı söylerken binlerce hayran Superstar’larını havaya kaldırarak şarkıya eşlik ediyordu. Anastasio bu olaya şahit olmasıyla birlikte, daha önce hiç duyulmamış bir olaya öncülük etmiş oldu, bir rap grubuna sneaker anlaşması teklif edildi. Run D.M.C. 1 milyon dolar karşılığında Adidas’la anlaştı. Run D.M.C.’nin artık daha fazla Adidas’la donandığını gören hayranları, sonraki 4 yılda Adidas’a 100 milyon dolardan fazla kazandırdı. Bu hamleyle birlikte, o sıralarda patlama yaşayan Nike’a karşı Adidas da tutunmayı başardı.

Böylece 70’lerin Sonu ve 80’lerin başında Puma Suede’ler ve Adidas Superstar’lar başı çekiyor, hemen ardındansa Air Jordan 1’ler geliyordu.

Yıllar geçtikçe hip hop ve sneaker kültürleri inanılmaz derecede yükseldi. Michael Jordan’ın ilk yüzüğünü kazanmasıyla birlikte çıkardığı Air Jordan modelleri, MC Hammer’ın British Knights markasıyla anlaşarak çıkardığı ayakkabılar. Kötü yanından bakacak olursak, henüz 20 yaşını doldurmamış gençler bile bazı nadir ayakkabılar için yaşanan izdihamlarda hayatını kaybetti. Ama 90’lara gelmişken eksik olan tek şey, rapçiler ve markaların iş birliğiydi. Yine de rapçiler bol kıyafetlerinin altına Air Force 1’lerini giyerek bu kültürü devam ettirdi.

Sneaker ve Hip Hop’ın Beraber Gelişimi

Allen Iverson Pre-game

Kültüre çok büyük etkisi olan Majestelerinin emekliliğe ayrılması bile hip hop ve sneaker kültürlerinin kaybolmasını sağlamadı. Allen Iverson’ın draft edilince, kendisiyle birlikte NBA’e bandana ve bol kıyafeti de getirmiş oldu. Samimi hareketleri ve aklındakini doğrudan söylemesiyle birlikte hip hop halkını kendisine bağlamıştı. 2001’de Iverson’ın MVP sezonunda Reebok ile birlikte A5 ayakkabılarını çıkardı. Reklam filminde Jadakiss ile birlikte yer aldı. Sonraki yıl bu ikili A6 reklamı için tekrar bir araya geldi ve bu sefer Jadakiss ile birlikte Iverson da rap yapıyordu.

Bu sayede, Allen Iverson’ın da etkisiyle birlikte, basketbol, hip hop ve sneaker kültürleri birleşmiş oldu. 

2002’de popüler rapçi Nelly, “Air Force Ones” adında bir parça çıkararak kendisinin ve ekibinin ayakkabıya olan hayranlığını dile getirdi. Klip’te onlarca Air Force 1 renk çeşidi bulunuyordu.Bu parça ve etkileri sayesinde hip hop ve sneaker markaları arasındaki ilişki bir üst seviyeye çıktı ve önümüzdeki yıl 2 büyük ismin sneaker anlaşmasını sağladı.

Hip Hop – Sneaker Anlaşmalarının Artışı

Jay-Z ve 50 Cent 2003’de Reebok ile anlaşma sağladı. Anlaşmayla birlikte iki sanatçının da imza ayakkabısı oldu ve ikili reklam için ortak bir parça yaptı ve Just Blaze’in yaptığı bir beat’te hünerlerini sergilediler. Reebok S. Carter ve G-Unit’in çıkması ile birlikte sneaker ve hip hop dünyası adeta çılgına döndü. S. Carter’lar saatler içinde tükendi, G-Unit’te hemen ardından tükendi. Bu anlaşmalardan sonra Reebok, Lupe Fiasco ve Daddy Yankee gibi isimlerle de anlaşma yaptı ama tabii ki bu anlaşmalar Jay-Z ve 50’nin başarısını yakalayamadı. Hepsinin ortak özelliğiyse, rapçilerin ayakkabı tasarlayabileceğini ve imza ayakkabılarını taşıyabileceğini ve bu anlaşmaların başarılı olduğunu gösterdi. 

Jay-Z ve 50 Cent’in anlaşmaları ve imza ayakkabılarıyla birlikte, sneaker markalarının ve rapçilerin eşleşmeye başladığı göze çarpıyordu. Ünlü rap grubu Wu-Tang Fila’yla imza ayakkabı için anlaşmış, Questlvoe kendi Air Force 1’ini tasarlatmış ve Pharrell Nigo’yla anlaşma sağlamıştı. Yazının devamında ise ses getiren birkaç anlaşmayı okuyabilirsiniz.

Kanye West – Adidas/Nike

Kanye West ve Sneakerları

Kanye West, Yeezy’lerden çok önce, daha ilk albümünü olan “The College Dropout” u  yayınlamasıyla birlikte kendi imza Bapesta ayakkabısına sahip olmuştu. 2 sene sonra Kanye Louis Vuitton ile anlaşarak Louis Vuitton Don, Jasper ve Hudson’ı çıkararak Sneaker macerasına başlamış oldu.

Hem müzik hem de tasarım konusunda başarılarını gösteren Kanye West’in önemi bu sektörde gittikçe artmaya başladı. 2009’da Nike’la imza ayakkabı serisi için anlaştı. Air Jordan 3, Nike Tech Challange 2 ve Jordan 4’den esinlenerek il Air Yeezy’nin yaratıldı ve anında tükendi.

İlk Air Yeezy’nin başarısını görünce hemen ardından Air Yeezy 2 geldi, önce 2 renk çeşidi olarak gelen ayakkabı yine anında tükendi. Kanye ve Nike’ın anlaşması çok uzun sürmedi. Kanye, ünü arttıkça daha fazla özgürlük ve Nike’tan daha fazla destek bekledi fakat karşılığı bulunamayınca 2013’de yolları ayrıldı.

Sonrasında Adidas’la anlaşan Kanye, 2015’de ilk ayakkabısı olan Yeezy Boost 750’yi piyasaya sürdü. Adidas’ın Kanye’ye sunduğu en büyük ayrıçalıksa özgürlük oldu ve Kanye’nin yaptığı her ayakkabı anında tükendi. Kanye West, Adidas’la anlaşması olan tek sanatçı değild, Pusha T ve hatta günümüzde ayakkabıları 500 dolar civarında olan Pharrell’in de Adidas’la anlaşması bulunuyor.

Travis Scott – Nike

2007’den bu yana beraber çalışan Nike-Travis Scott ikilisi, her rapçi gibi Travis’in de Air Force 1 hayranlığı sayesinde ilk olarak bu model üzerinde çalıştı. İkonik Air Force 1’e değiştirilebilir swoosh’lar getiren Travis Scott, ayakkabının diline yaptığı eklemeler ve farklı bağcıkları sayesinde satışa çıktığı an tükendi.

Nike, klasik ayakkabısı Air Force 1’e bu dokunuşları yapan ve sükse yapan Travis Scott’ı kaybetmek istemedi ve birçok ortak ayakkabı daha çıkardı. 

Bu iki isim dışında ASAP Rocky ve Kendrick Lamar gibi isimlerin de Under Armour ve Reebok gibi markalarla iş birliği bulunuyor. Bunun yanında bazı isimler içinse custom ayakkabılar olabiliyor. Future, Tyler, The Creator ve Skepta’nın da Reebok, Converse ve Nike ile belli modeller üzerine anlaşmaları var.

Toparlayacak olursak, hip hop ve sneaker kültürleri Run D.M.C. ve Adidas Superstar’larıyla başlayan bu yolculukta çok uzun yol kat etti. Günümüzün çoğu ikonik ismi bu rapçileri dinleyerek ve havalı tarzlarını izleyerek büyüdü. Artık hem rapçilerle çıkarılan hem de kalsik bi Air Force 1 gibi ayakkabılar hip hop camiasının gözdesi haline geldi.

Hatta bugün artık markalar için, kendi ayakkabısını tasarlayan sanatçılar bir zorunluluk haline geldi bile diyebiliriz, bu artık bir deneme değil her marka için bir satış stratejisi olarak kullanılabilir. Aynı zamanda rapçiler için de hayranlarıyla sneaker sevgisini paylaşmak için bir fırsat da tanıyor.

Leave a Comment